|
Saga þessi rekur upphaf sitt til síðustu ára annars árþúsunds, til þeirra tíma er heimurinn ólgaði af tækniundrum. Málverndarástríðan var að sölna í hjörtum íslensku þjóðarinnar. Fjallkonunni, holdtekju Íslands, hafði aldrei fundist hún jafn einmana og utangátta. Hún vætti jörðina heima hjá sér á Þingvöllum með tárum sínum og svo grundirnar skulfu af sorg. Vættir, dvergar, huldufólk og álfar grétu henni til samlætis.
Bergrisinn, landvættur Íslands að sunnan, var meira en miklund (þúsund þúsund) sinnum stærri en fjallkonan og líkamleg mök þeirra í milli voru óhugsandi þannig að samband þeirra gat ekki orðið nema andlegt. En þegar fjallkonan innti bergrisann eftir foreldrum hans og bernsku sagði hann henni frá frændum sínum og minntist þess að þeir gátu frjóvgað fjöllin með því að anda blíðlega á þau. Þetta þótti fjallkonunni tíðindi nokkur. Hana hafði alltaf dreymt um að skapa nýtt líf. Ef hún bara gæti fundið sér maklegan maka! En hún unni bergrisanum svo hún spurði hann hvort koma myndi fyrir nokkuð ef hann andaði á hana? Risi kvaðst eigi hafa spurnir af að nokkur af hans kyni hefði reynt þvílíkt fyrir sér á öðru en grjóti einu. Engu að síður tók hann hana í fangið og blés henni fylli lungna sinna. Og sjá, móti öllum vonum, tók nýtt líf að vaxa innra með henni.
Barninu kippti í kyn beggja foreldra sinna, þó að við fæðingu væri hann aðeins miðlungs jóð að stærð. Hann var í heiminn borinn að Þingvöllum, en verndarandarnir Fylgjur gegndu hlutverki yfirsetukvenna. En jafn skjótt sem fyrstu geislar miðsvetrarsólar vörpuðu bjarma sínum á andlit hvítvoðungsins rumskaði eðli föðurættarinnar með honum og það svo að hann óx um helming á hverjum tveimur vikum. Er þær voru fjórar liðnar gat fjallkonan ekki haft hann á brjósti lengur. En mjólk hennar var sem hvítt jafngildi blóðs Kvasis og ekki þurfti nema fáeina dropa til að vekja drengnum skáldsnilld meiri en orð fá lýst. En nú var nýrrar fæðu þörf til að vekja honum vöxt sem hæfði hans föðurkyni. Hver taug og hver fruma í líkama drengsins krafðist næringar í þeim mæli skömmtum að enginn fékk þörfum hans fullnægt.
Fjallbarnið fékk velgju af hungri og grét svo hvellt að allar skepnur norðursins sem lágu í dvala í híði sínu hrukku upp af vetrarblundi. Hekla, athafnasamasta fjall Íslands, varð sem yfirkomin af bræði. Jörðin skalf og stormar skóku lög og láð. "Hvað á ég nú að gera, bergrisi minn góður?" spurði fjallkonan. Bergrisanum lá nú mikið á, því barninu hans hafði hrakað mjög á skömmum tíma. Hann vissi af reynslu að tveir meginþættir í fæðu risabarna eru jökulmjólk og hraungrautur. Hann flautaði hvellt til að kalla á örninn, landvætt vesturhluta Íslands. Það þrumdi hátt í svölu vetrarloftinu þegar örninn þandi vængi síma og aðeins fáein sandkorn höfðu fallið í tímaglerinu þegar hinn mikli fugl var genginn til leiksins.
Eigi leið á löngu uns móðir og barn voru komin á Vatnajökul, hvar örninn tók að gogga af jötunafli sínu í breðann til að vekja Bárð í Bárðarbundu. Rammur brennisteinseimur gaus upp og eimyrja flaut þar eftir í stríðum straumum jökulmjólkur. Fjallbarnið teygaði hana af græðgi og óx nú allt hvað af tók. Áður en varði voru jafnvel stærstu þegnar Jötunheima sem óvitar einir við hlið hans, en fullvaxinn var hann eigi fyrr en hann hafði vaxið svo að hann gnæfði yfir hæstu fjöll og gat horft niður á jöfur allra vinda.
Skapanornirnar þrjár Urður, Verðandi og Skuld, dáðu sveininn svo mjög að þeir ákváðu að nota einn örlagaþráða sinna til að gera honum hjálm í litum landsins: hraunrauðu, sæbláu, jökulhvítu. Hött þennan nefndu þær Fjallbarnshúfu eða Nýyrðaskáldshúfu og gerðu hann að tákni um vernd íslenskrar tungu.
Það voru ekki aðeins nornirnar heldur einnig æsir sem þótti nokkuð til um þessa magnþrungnu fjölgun. Þrumuguðinn Þór smíðaði í eigin persónu tvo hjálma úr axarblaði og skjaldarbrjósti. Með gripi þessa góða reið hann til Þingvalla og bað fjallkonuna að ljúka þeim um mestu gersemi sína, fjöreggið íslenska tungu. Að því búnu bræddi hann saman hjálmana tvo með eldi hamarsins Mjölnis. Þaðan í frá var eggið nefnt brynfjöregg enda var það þá brynvarið. Það er jafnframt tákn um járnharðan vilja til að vernda hnoss norrænna tungumála. Fjallkonan í móti óf nýtt íslenskt vé (flagg) með mynd Mjölnis til að koma í stað dönsku róðunnar, og helgaði hann þrumuguðnum.
Þetta er sagan af fjallbarninu, holdtekju hreinustu hugsanlegu myndbirtingar íslenskrar tungu: háfrónsku. Hver sá sem ber fjallbarnshúfu eða nýyrðaskáldshúfu á höfði dáir og tignar íslensku umfram annað og lítur á verndun þessarar málgersemar sem helga skyldu sína.
Höfundarnir í stafrófsröð:
- Albert Bergsteinsson
- Kolur
- Pétur Þorsteinsson
- Sámur Ömlungsson af Valdarsætt (Sam Wouters)
- Sigurður Hreiðar
- Timbur-Helgi Hermannsson (Jozef Braekmans)
|
